Wenecja: Art Night Venice (Treasures from the wreck of the unbelievable – Damien Hirst)

Liczba imprez na które trafiliśmy podczas naszego pobytu w Wenecji była przytłaczająca. Oprócz Biennale Sztuki Współczesnej w trakcie którego odwiedziliśmy kilka wystaw, w sobotę 18 czerwca odbywała się też Art Night Venice. Ta tajemnicza impreza okazała się odpowiednikiem powszechnie znanej Nocy Muzeów. Większość muzeów weneckich tego wieczora (w godzinach od 19 do 23) oferowała darmowe wejście lub specjalne programy zwiedzania. Co ciekawe sama impreza nie była specjalnie reklamowana wśród turystów, a my dowiedzieliśmy się o niej będąc dzień wcześniej w Muzeum Peggy Gugenhaim, gdzie w nasze ręce trafiła ulotka po włosku, która zaintrygował nas na tyle, że postanowiliśmy rozszyfrować jej zawartość.

DSC00930

Spośród kilku opcji darmowych wydarzeń, które były zaplanowane na ten wieczór my wybraliśmy wystawę Damiena Hirsta Treasures from the Wreck of the Unbelievable. Hirst to bardzo ”gorące” nazwisko w sztuce współczesnej (artysta znalazł się m.in. w opisywanej niedawno przeze mnie książce traktującej o sztuce współczesnej Przewodnik po sztuce współczesnej. Dlaczego pięciolatek nie mógł tego zrobić?). A wystawa była reklamowana jako najdroższa wystawa w historii sztuki.

DSC00946

Damien Hirst

Na początek kilka słów o samym artyście. Urodzony w 1965 roku w Bristolu Damien Hirst dorastał w Leeds. Studiował sztukę w college’u Goldsmiths w latach 1986-1989, a podczas drugiego roku był pomysłodawcą i kuratorem wystawy zbiorowej „Freeze„. Wystawa ta jest powszechnie uważana za znaczącą nie tylko dla Hirsta, ale dla całego pokolenia, młodych wówczas, brytyjskich artystów. Aktualnie Hirst mieszka i pracuje w Londynie oraz Gloucester.

DSC00945

Od końca lat 80. XX wieku Hirst wykorzystywał różnorodne typy instalacji, rzeźb, malarstwa i rysunku, aby zbadać złożone związki między sztuką, pięknem, religią, nauką, życiem i śmiercią. Poprzez prace, takie jak kultowy 4 metrowy rekin w formaldehydzie, The Physical Impossibility of Death in the Mind of Someone Living (Fizyczną niemożliwość śmierci w umyśle kogoś żywego) (1991) i For the Love of God  (Na miłość boską) (2007), wykonaną z platyny ludzką czaszkę inkrustowaną 8 601 nieskazitelnie osadzonymi diamentami, bada i kwestionuje współczesne systemy wierzeń oraz rozróżnia niepewności w sercu ludzkiego doświadczenia.

DSC00944

Od 1987 r. na całym świecie odbyło się ponad 90 wystaw indywidualnych artysty, a dodatkowo jego prace były częścią ponad 300 wystaw zbiorowych. W 2012 roku Tate Modern z Londynu zaprezentował dużą retrospekcję poświęconą artyście w związku z Olimpiadą Kultury. W 1995 roku otrzymał prestiżową nagrodę Turnera (nagroda w dziedzinie sztuk plastycznych przyznawana przez Tate Britain od 1984 roku. Jej laureatami mogą zostać artyści którzy nie przekroczyli 50 roku życia i na stałe mieszkają w Wielkiej Brytanii).

Treasures from the Wreck of the Unbelievable (Skarby z wraku Niewiarygodnego)

Treasures from the Wreck of the Unbelievable to pierwsza duża indywidualna wystawa prac Damiena Hirsta, która została zaprezentowana we Włoszech od czasu retrospektywy z 2004 roku. Ekspozycja zajmowała 5000 metrów kwadratowych powierzchni i prezentowana była w dwóch lokalizacjach: Palazzo Grassi oraz Punta della Dogana. My zdecydowaliśmy się zajrzeć do tej ostatniej lokalizacji.

„Skarby z wraku niewiarygodnego” to najbardziej ambitny i złożony projekt Damiena Hirsta, był on przygotowywany przez prawie dziesięć lat. Wyjątkowa w skali i zasięgu wystawa opowiada o starożytnym wraku ogromnego statku „Niewiarygodnego” (w oryginalnym dialekcie greckiego Koine, który zastąpił klasyczny język starogrecki – Apistos) i przedstawia to, co odkryto z jego ładunku.

DSC00942

„Pieniądze to naprawdę dobry sposób na zwrócenie uwagi ludzi”

– powiedział Damien Hirst, w sali konferencyjnej Palazzo Grassi w Wenecji.

„W świecie zachodnim ludzie lubią stare rzeczy van Gogha – nie lubią artystów zarabiających pieniądze. Ale pieniądze to ogromnie ważna rzecz na świecie, więc chcę ją także wziąć na siebie. Nie sądzę, że możesz tworzyć sztukę, nie biorąc tego pod uwagę. „

DSC00940

Jeden z najbogatszych artystów wizualnych w historii, Hirst rozkoszuje się efektem magnetycznym, jaki ma pieniądz, przyciągając lub odpychając serca i umysły. Zarówno jego diamentowa czaszka, jak i jego retrospekcja aukcyjna z 2008 r. w domu aukcyjnym Sotheby’s, która zarobiła 200 milionów dolarów, zostały wpisane do Księgi Rekordów Guinnessa (jako najdroższe dzieło sztuki – koszt jej wykonania to 14 mln funtów szterlingów – i największy zarobek jednego artysty na aukcji). Ale tegoroczny potwornie monumentalny pokaz w Wenecji sprawia, że ​​wcześniejsze prace wydają się niemal przystawkami.

DSC00938

W dwóch weneckich muzeach znajdowało się, 189 prac z brązu, marmuru, malachitu, kryształu górskiego, srebra, złota i innych materiałów, które ożywia legenda (całkowicie fikcyjnego) kolekcjonera z II wieku i jego (całkowicie fikcyjnego) skarbca rzeźb z koralowców i relikwii religijnych uratowanych z (całkowicie fikcyjnego) wraku statku na Oceanie Indyjskim. Przygotowanie tej wystawy zajęło dziesięć lat i kosztowało ponad 65 milionów dolarów, „Skarby…” były najprawdopodobniej najbardziej ekstrawaganckim i drogim pokazem pracy, jaki kiedykolwiek wyprodukował jeden artysta.

DSC00937

Już od samego otwarcia wystawa spolaryzował ludzi jak nigdy dotąd. Krytycy byli albo zdumieni („Kiedy ostatni raz widziałem współczesne dzieło sztuki, które zaskakiwało mnie, niepokoiło i zachwycało tak samo jak to?” – zastanawiał się Jonathan Jones ze The Guardian) lub przerażeni („Jedna z najgorszych wystaw sztuki współczesnej wystawiona w ostatniej dekadzie”, powiedział Andrew Russeth z ArtNews).

Debata nad pokazem nasiliła się dopiero po tym, jak przyćmiła ona otwarcie znacznie skromniejszego Biennale w Wenecji.

DSC00935

Wystawa wciąż budzi emocje. Czym właściwie była. Kolosalnym, cynicznym sklepem z drogimi, płytkimi bibelotami czy szaloną króliczą norą w głąb ludzkiej historii sztuki? „Przekwitłym pastiszem kiczu, charakteryzującym się martwymi powierzchniami, ponurymi emocjami i nikczemnymi, nadmiernymi szczegółami”, jak to określiła jedna recenzja, czy „całym muzeum mitu i historii starożytnej”?

To, co sprawiło, że „Skarby…” są tak ciekawe, jest to jak bardzo Hirst włączył tę dualistyczną miłość-nienawiść. Kolekcjoner, który stworzył, Cif Amotan II (anagram dla „I Am a Fiction”), jest oczywistym rozwiązaniem dla Hirsta. Wśród eksponatów na wystawie można nawet znaleźć pokryte koralem brązowe popiersie samego artysty.

DSC00931

Niektóre prezentowane eksponaty reprezentują „prawdziwe” fragmenty historii klasycznej, jak mityczna Tarcza Achillesa, której bardzo długi opis w Iliadzie jest uważany za jeden z pierwszych pisemnych opisów dzieła sztuki. A potem są jakieś zabawne „podróbki”, jak mała statuetka zatytułowana Quetzalcoatl, która jest wyraźnie wzorowana nie na azteckim bogu, ale na robocie Transformera. Oba są wykonane ze srebra i złota.

Te przeciwieństwa – dobre/złe, stare/nowe, cenne/tanie, płytkie/głębokie, prawdziwe/fałszywe – przedstawianie w tej serii, sprawiają, że publiczność zarazem uwielbia ją i nienawidzi.

DSC00929

Koncepcja wystawy oparta na odkrywania wraku statku, powstała podczas spędzania czasu w podwodnym dziale archeologicznym w Muzeum Oceanograficznym w Monaco, gdzie artysta wystawiał swoje prace w 2010 roku. Jedną z głównych inspiracji było wysłuchanie “Historii świata w 100 obiektach”, brytyjskiej serii podkastów opowiadanych przez Neila MacGregora, byłego dyrektora British Museum. Założeniem serii było to, że historię ludzkości można lepiej wyrazić poprzez to, co stworzyliśmy, niż to, co napisaliśmy – ideę, która stała się kluczowa dla „Treasures…„.

DSC00927

Hirst na potrzeby swojej ekspozycji stworzył własną historię ludzkości, która inspirowana była zarówno Hollywood, jak i Owidiuszem. Gigantyczny skorpion i potwór z Hydry pochodzą ze Starcia Tytanów, filmu z 1981 roku, w którym to grecki bóg Zeus wezwał nordyckiego potwora, Krakena, a Hydra z siedmioma wężami walczy z wieloręką hinduską boginią śmierci, Kali. Na wystawie można było zobaczyć też koralową Myszkę Miki

DSC00947

„Skarby” otworzyły się w momencie, gdy stosunek świata sztuki do pieniędzy stał się bardziej dokuczliwy niż kiedykolwiek wcześniej – obserwując reakcję na niedawną sprzedaż Leonarda za 450 milionów dolarów.

Widowisko Hirsta miało swoją aktualność, mówiąc nie o bezpieczeństwie i polityce antyimigracyjnej, ale o Wenecji w 2017 i 1517 r. Pięćset lat temu Wenecja była najbogatszym miastem w Europie, kwitnącą stolicą handlu między Europą i Azją. Pod wieloma względami to właśnie w renesansowej Wenecji narodziła się i rozwinęła nowoczesna koncepcja życia kulturalnego (wraz ze wszystkimi jego pułapkami).

DSC00943

Połowa wystawy zainstalowana była w Punta Della Dogana – zbudowanym przed wiekami jako wenecki dom celny, śluza, przez którą płynęły oceany skarbów. Zarówno to miejsce, jak i Palazzo Grassi, są własnością François Pinault, miliardera, kolekcjonera prac Hirsta, który założył firmę, do której należą Gucci i Christie’s. A jakie jest lepsze miejsce na pokaz o zatopionym skarbie niż na tonącym skarbie: mieście stojącym na niestabilnych fundamentach, przytłoczonym przez 20 milionów turystów rocznie…

DSC00936

Nasza wizyta na wystawie była jednak krótsza niż planowaliśmy. Niestety okazało się, że była to tylko „wersja demo”. W trakcie Art Night Venice do zwiedzania udostępniono tylko kilka pomieszczeń z całego kompleksu Punta della Dogana. Zapewne ze względu na wysoką cenę biletu wstępu na wystawę (wynosiła ona 18 EUR), nie zdecydowano się na udostępnienie zwiedzania całości za darmo. Troszkę szkoda… standardowe Noce Muzeów (nie tylko w naszym kraju ale w trakcie naszych podróży gościliśmy w taki dzień w innych miastach Europy jak Barcelona, Lizbona czy Berlin) zazwyczaj nie mają żadnych ograniczeń, a często można zobaczyć coś więcej niż w trakcie normalnego dnia zwiedzania. Szkoda bo cały koncept wystawy Hirsta był niezwykle interesujący.

Pełna galeria (21 zdjęć)

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s